Jak wybrać plecak dla dziecka?

Jak wybrać plecak dla dziecka?

Czy plecak to problem wielkiej wagi?

Internet pełen jest porad, jak wybrać plecak dla dziecka. Rozmaite portale prześcigają się w ostrzeżeniach, jak groźne jest niewłaściwe dobranie tornistra. Jak szkodzi dziecku i co zrobić, aby te zagrożenia wyeliminować

Niewątpliwie jest wiele prawdy w tych artykułach, jednakże warto przyjrzeć się tematowi nieco szerzej.

 

Czy plecak zmienia posturę dziecka?

Przeprowadzono wiele badań naukowych sprawdzających wpływ plecaków na posturę dziecka1,2.

Pokazują one, że można znaleźć zależność biomechaniki ciała od wagi plecaka noszonego przez badanego.

U dzieci szkolnych noszących plecaki o wadze większej, niż 10% ciężaru ciała widać tendencję do spłyconej lordozy lędźwiowej, czy pionowego ustawienia kości krzyżowej w stosunku do dzieci noszących lżejsze plecaki1.

Noszenie plecaka na jednym ramieniu wpływa z kolei na kształt kifozy piersiowej2.

Wyniki powyższych badań wydają się być oczywiste. Zgodnie z trzecią zasadą dynamiki Newtona, każda siła zewnętrzna działająca na ciało (w tym wypadku ludzkie) powoduje reakcję tego ciała. Trudno więc oczekiwać, iż dodatkowy ciężar w postaci plecaka nic nie zmieni.

Jak wybrać plecak dla dziecka? podejście pod górę Joanna Tokarska joannatokarska.pl

 

Czy plecak może powodować ból?

W dostępnych badaniach można znaleźć korelację pomiędzy ciężarem tornistrów noszonych przez dzieci, a występowaniem dolegliwości bólowych w obrębie pleców.

Młodsi uczniowie oraz dziewczynki są bardziej narażone na ryzyko bólu ze względu na stosunkowo niższy ciężar ciała. Okazało się również, że dziewczynki noszą plecaki cięższe, niż chłopcy3.

U dzieci noszących plecaki o większej wadze zaobserwowano częstsze nieobecności w szkole, więcej zwolnień z zajęć fizycznych oraz większe wykorzystanie chiropraktyki3. Z kolei bez znaczenia pozostawał fakt wykorzystania 1 lub 2 szelek plecaka4.

 

Czym jest ból?

W tym miejscu należy odwołać się do definicji bólu.

W kontekście obecnej wiedzy przyjmuje się, iż ból jest „opinią mózgu na temat zaistniałej sytuacji”5.

Fakt ten jest istotny, aby właściwie zinterpretować wynik następującego badania: u dzieci, u których wystąpiły dolegliwości pleców, 34% ograniczało aktywność z tego powodu, 14% korzystało z leków przeciwbólowych, a 82% uważało, że to właśnie ich plecak spowodował lub pogorszył ból4.

Można dostrzec, że zaledwie 1/3 badanych odbiera ból na tyle intensywnie, aby ograniczyć swoje aktywności, ale aż 4/5 uważa, że problem stanowi plecak.

A gdyby te same 4/5 uważało, że ciężki plecak jest lekarstwem (jako forma ruchu) na tego rodzaju problemy?

 

Co jeszcze powoduje plecak?

Ciało ludzkie to nie tylko szkielet i mięśnie, ale również  pozostałe układy.

W jednej z prób badawczych naukowcy sprawdzali wpływ ciężaru plecaka na reakcję układów sercowo-naczyniowego oraz oddechowego6.

Okazało się, że dopiero przy noszeniu plecaka o wadze równej 10,5% masy ciała badanego następowała reakcja w postaci przyspieszenia oddechu oraz wzrostu ciśnienia krwi.

Efekt ten najbardziej widoczny był jednak przy ciężarze równym 13% masy ciała badanego. Na tej podstawie zalecono maksymalne obciążenie dla dzieci i młodzieży do 8% masy ciała.

Należy się jednak zastanowić, czy w kontekście coraz niższej sprawności fizycznej społeczeństwa słusznym jest ten tok rozumowania.

Może właśnie lekka zadyszka jest tym, czego potrzeba współczesnemu dziecku?

Jak wybrać plecak dla dziecka? chodzenie po schodach Joanna Tokarska joannatokarska.pl

 

Ile powinien ważyć plecak?

W piśmiennictwie wielokrotnie przewijają się maksymalne wartości ciężaru dziecięcego plecaka, jako 10 do 15% masy ciała.

Takie zalecenia przyjął również polski Główny Inspektor Sanitarny7.

W literaturze można jednak znaleźć sprzeczne wnioski. Zalecane obciążenie dla uczniów w wieku szkolnym wynosi od 5% do 20% ich masy ciała, a dowody łączące ciężar plecaka i ból pleców nie są jednoznaczne8.

Obiektywny ciężar plecaka, czas dojazdu do szkoły, postawa, płeć i okręg szkolny mogą być znacząco związane z zgłaszanymi objawami.

Także inne cechy, jak społeczno-ekonomiczne oraz demograficzne mogą przyczyniać się do bólów wiązanych tylko z plecakiem.

Część badań sugeruje, że uczniowie dostrzegają związek nie tylko pomiędzy ciężarem plecaka, ale również czasem jego używania, postawą i bólem.

Sugeruje to, że proste sterowanie wagą plecaków może okazać się niewystarczające do wyeliminowania dolegliwości wiązanych z noszeniem tornistra9.

wygodny plecak szkolny tornistry dla dzieci na kółkach plecak do szkoły podstawowej
Ile waży plecak twojego dziecka?

Wyniki badań są bezlitosne. Większość rodziców (96%!) nigdy nie sprawdziło ciężaru plecaka własnego dziecka.  Co więcej, 34% nigdy nie widziało jego zawartości10.

Ile waży plecak Twojego dziecka?

 

Czy liczą się tylko kilogramy?

Prasa, organizacje zawodowe i czasopisma przekazują niepokojące informacje o rosnącej częstości występowania bólu pleców u dzieci w wieku szkolnym.

Ciężar plecaków przyjęto jako jeden z głównych czynników wpływających na to zjawisko.

Podstawowym trzonem tego twierdzenia jest założenie oparte na modelu biomechanicznym mówiącym, iż niedojrzały kręgosłup nie wytrzyma mechanicznego obciążenia tornistrem.

Niestety fakty pokazują ograniczone dowody na poparcie tego założenia.

Literatura sugeruje, iż jest wręcz przeciwnie. Czynniki psychologiczne i społeczne mogą mieć większe znaczenie w wyjaśnieniu bólu pleców u dzieci.

Można stwierdzić, że ból pleców u dzieci (tak jak u dorosłych) powinien być postrzegany z perspektywy modelu biopsychospołecznego11.

 

Czy ważę plecak mojego dziecka?

Nie ważę. Kontroluję jednak, co jest wkładane do środka. Jeżeli ciężar wydaje się być duży, lojalnie uprzedzam latorośl, że jego obowiązkiem będzie noszenie tego plecaka przez cały dzień. Nie wyręczam!

Jednocześnie podkreślam w rozmowach z dzieckiem, jak będzie silny dzięki podejmowaniu takich wysiłków. Nie straszę bólem!!!

Dzieci spontanicznie podejmują się działań związanych z dźwiganiem.

Przypomnij sobie, jaką frajdą było podnoszenie młodszego kuzyna, czy przetaczanie ciężkich kamieni na wakacjach.

Jak wybrać plecak dla dziecka? przysiad Joanna Tokarska joannatokarska.pl

To naturalne. Podnoszony ciężar stymuluje receptory czucia głębokiego, a pokonanie trudnego zadania ma zbawienny wpływ na samoocenę.

Chcesz wychować silnego i pewnego siebie dorosłego? Zacznij od małych rzeczy. Naucz odpowiedzialności, wyrób siłę i charakter.

W dorosłym życiu nikt nie daje medali za uczestnictwo i nikt nie nosi teczki za pracownikiem.

Profesor O’Sullivan w jednym ze swoich wykładów mówi, że najlepszą rzeczą, jaką możemy zrobić dla własnego dziecka, to dorzucić mu kamień do plecaka12. Tego się trzymam.

 

Dziękuję Ci bardzo za przeczytanie tego artykułu. Proszę Cię skomentuj co na ten temat myślisz. Jeśli będziesz miał jakiekolwiek pytania, to zapraszam Cię do ich zadawania.

A jeśli podoba Ci się to co piszę, to kliknij proszę “Lubię to” oraz zapisz się na mój newsletter.

Literatura:

 

  1. Influence of the Weight of a School Backpack on Spinal Curvature in the Sagittal Plane of
    Seven-Year-Old Children.
    https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4564613/
  2. Effect of asymmetrical backpack load on spinal curvature in school children.
    https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25425595
  3. Association of relative backpack weight with reported pain, pain sites, medical utilization, and lost school time in children and adolescents.
    https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17430435
  4. Back pain and backpacks in school children.
    https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16670549
  5. Dlaczego boli?
    http://joannatokarska.pl/dlaczego-boli/
  6. Effect of carrying school backpacks on cardio-respiratory changes in adolescent students
    https://link.springer.com/article/10.1007/s11332-008-0060-8
  7. Ocena obciążenia uczniów tornistrami i plecakami.
    http://plock.psse.waw.pl/nadzor/sekcja-higieny-dzieci-i-mlodziezy/ocena-obciazenia-uczniow-tornistrami-i-plecakami
  8. Schoolbag weight limit: can it be defined?
    https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23517005
  9. School backpacks: it’s more than just a weight problem.
    https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20075526
  10. Parental knowledge of school backpack weight and contents
    https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1719266/pdf/v088p00018.pdf
  11. Back pain and backpacks in children: Biomedical or biopsychosocial model?
    http://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/09638280600554785
  12. Back pain – separating fact from fiction – Prof Peter O’Sullivan
    https://www.youtube.com/watch?v=dlSQLUE4brQ

Comments

comments

2 thoughts on “Jak wybrać plecak dla dziecka?

  • 24/09/2017 o 22:03
    Permalink

    Pojawiła się ostatnio moda na tornistry z kółkami ciągnięte za rączkę. Oglądając takie plecaki w sklepie wydawało mi się to niekoniecznie dobre dla dziecka. Ostatnio czekając pod szkołął na syna obserwowałam dzieci ciągnące tornistry i zrozumiałam ich ideę. Dzieci bardzo ładnie rozciągają sobie mięśnie piersiowe i wszystkie zginacze kończyny górnej które ciężko pracują na lekcji podczas pisania. Ciekawa jestem Twojego zdania na temat takich tornistrów.

    Odpowiedz
    • 03/10/2017 o 20:35
      Permalink

      Dziękuję za komentarz. Trudno mi ocenić wpływ ciągnięcia plecaka na mięśnie piersiowe. Nie widziałam badań naukowych na temat tego zjawiska. Myślę, że realny wpływ na dziecko ma czynność, którą ono wykonuje przez dłuższy czas w ciągu dnia. Jeżeli więc użycie plecaka na kółkach to 20m od szkoły do przystanku, nie widzę problemu. Sama dziecku bym takiego nie kupiła.

      Odpowiedz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *