Kręgosłup, dyskopatia, ból pleców? A może po prostu źle siedzisz?

Podcast is created using IA technology.

Ból pleców to dziś chleb powszedni. Naukowcy od lat szukają jego przyczyn i skutecznych rozwiązań, które pomogłyby nam wrócić do sprawności.

Tymczasem w społeczeństwie wciąż krążą mity – i wiele z nich nie ma nic wspólnego z nauką. Jeśli chcesz je poznać – ten tekst jest dla Ciebie.

Jeśli chcesz sprawdzić, czy Twój kręgosłup jest bezpieczny i co możesz zrobić, by takim pozostał – też czytaj dalej. Ryzykujesz tylko… zmianę przekonań i całkiem sporo zaoszczędzonych pieniędzy.

Jesteś gotowy? Przekonany, że zmiana jest możliwa?

 

Przekonania mają moc

Przekonania to jeden z najsilniejszych motorów ludzkich zachowań.

  • Uważam, że trzeba zmieniać opony na zimę = zmieniam opony.

  • Kiełbasa krakowska > żywiecka = kupuję krakowską.

  • Wierzę, że siedzenie szkodzi plecom = plecy mnie bolą, kiedy siedzę.

Brzmi zuchwale? Może. Ale spójrzmy na to z naukowej perspektywy.

Badania naukowe – jak nie dać się nabić w butelkę?

Załóżmy, że obserwuję swojego syna i widzę, że po dłuższym czasie przed komputerem narzeka na ból pleców. Wnioskuję: „siedzenie powoduje ból”.

Tyle że takie „badanie” to anegdota. Ma zerową wartość naukową.

A teraz wyobraź sobie coś innego: porównuję grupę 100 osób, które siedzą przed komputerem, z 100 osobami, które tego nie robią – i analizuję, czy różnią się częstością bólu pleców. To już coś. I tak właśnie powinno wyglądać rzetelne badanie.

Problem w tym, że im bardziej „gorący” temat, tym więcej badań – i tym trudniej odsiać ziarno od plew. Kręgosłup jest „na topie”, więc znajdziesz publikację na każdą, nawet najbardziej absurdalną tezę.

Z takich właśnie badań zrodził się kult straszenia zgięciem kręgosłupa. Kojarzysz te grafiki z naciskiem na dyski? Sugerują, że każde zgięcie grozi dyskopatią, rwą kulszową albo wystrzałem dysku w kosmos.

Brzmi absurdalnie? Może. Ale czy nie boisz się czasem… zwykłego schylania?

Kręgosłup, dyskopatia, ból pleców? Może po prostu źle siedzisz? Dr. Alf Nachemson joannatokarska.pl
Dr. Alf Nachemson
Z 1778 badań tylko 8 się liczyło

Ze względu na ogromną liczbę badań w temacie bólów pleców przeprowadza się przeglądy tych badań. Tak, wiem brzmi skomplikowanie.

Chodzi o to, że autor takiego przeglądu gromadzi wszystkie dostępne w danej chwili publikacje i opracowuje je w poszukiwaniu ogólnych wniosków. W pierwszej kolejności odrzuca się te bezwartościowe, a dopiero z reszty wyciąga statystyczne analizy wyników. Żeby pokazać Ci, ile prac jest bezwartościowych, posłużę się przykładem.

Autorzy pracy „Sedentary lifestyle as a risk factor for low back pain: a systematic review” zebrali 1778 tytułów. Tak, dobrze czytasz, 1778! Ale aż 1391 nie nadawało się do analizy – były po prostu źle zrobione! Z pozostałych 387 tylko 15 miało jakąś wartość, a z tych 15 zaledwie 8 prezentowało wartość wysoką.

Z 1778 badań tylko 8 było bardzo dobrych! Piszę to po to, żeby uświadomić Ci, w jak dużym szumie informacyjnym funkcjonujemy. Ale wróćmy do pytania kluczowego:

Czy plecy bolą od siedzenia?Kręgosłup, dyskoptia, ból pleców? Najlepsza pozycja siedziąca - twoja następna Joanna Tokarska joannatokarska.pl

Chociaż większość ludzi twierdzi, że tak, badania naukowe mówią coś zupełnie innego.

Nie znaleziono związku między siedzącym trybem życia a bólami dolnego odcinka pleców.

Tak, dobrze czytasz.
NIE ZNALEZIONO TAKIEJ ZALEŻNOŚCI.

Dlaczego boli, gdy długo siedzę?

Gdyby odpowiedź była prosta, nie pisałabym tego tekstu. Ale skoro pytasz – odpowiadam: to zależy. Każdy z nas jest inny. Pokażę Ci trzy obszary, które warto brać pod uwagę:

  1. Teoria BÓLU

Kręgosłup, dyskoptia, ból pleców? Kręgosłup,-dyskoptia,-ból--Joanna-Tokarska-joannatokarska

Ból sam w sobie to opinia mózgu na temat zaistniałej sytuacji. W dużym skrócie: bywa, że nie odczuwamy bólu nawet wtedy, gdy mamy rozległe uszkodzenia ciała (np. podczas katastrofy matka będzie w stanie nieść swoje dziecko mimo skręconej kostki czy złamanego żebra).

Z drugiej strony zdarzają się sytuacje, w których niewielkie uszkodzenie wywołuje znaczny ból (przypomnij sobie, jak stanąłeś na klocku Lego).

Co więcej – niekiedy zupełnie bez „cielesnej” przyczyny nasz mózg generuje ból, bo jest przekonany, że coś nam zagrażaa.

Szerzej na ten temat pisałam w serii artykułów Dlaczego boli na blogu fizjopozytywni.pl.

Do zapamiętania z tego artykułu jest FAKT, że nawet zdrowe plecy mogą boleć – szczególnie gdy ich właściciel jest przekonany, że powinny.

  1. Przekonania

Wiele osób jest przekonanych, że aby skutecznie zapobiegać dolegliwościom pleców, powinny siedzieć w określonej z góry „zdrowotnej” pozycji. Tymczasem nawet fizjoterapeuci nie są w pełni zgodni co do tego, jak taka idealna pozycja miałaby wyglądać.

Nic zresztą dziwnego – każdy człowiek odznacza się inną budową ciała, inną ruchomością stawów, inną historią urazów/nawyków/przekonań. Dla każdego z nas inaczej wygląda pozycja neutralna. Nie „prawidłowa”, nie „zdrowotna”, nie „ergonomiczna”, lecz neutralna.

Czy jednak pozycja neutralna uchroni nas przed bólem? Przykro mi, ale nie. Nawet najwygodniejsza pozycja negatywnie wpłynie na nasze ciało, jeśli zbyt długo ją utrzymujemy.

  1. Ergonomia

Chociaż nie ma zgodności co do wyglądu idealnej pozycji siedzącej, prowadzone badania próbują udowodnić zasadność stosowania sprzętów pomagających ją utrzymać. Firmy prześcigają się w produktach, które mają poprawić ergonomię siedzenia: podkładki pod stopy, fotele, podpórki, półeczki, poduszeczki…

Wszystko po to, aby było „bardziej zdrowo”. Niestety (albo i stety!) – wszystko wskazuje na to, że najbardziej aktualna jest dzisiaj stara maksyma: ruch to zdrowie. Nawet najlepszy fotel nie uchroni Cię przed bólem, jeśli zbyt długo pozostajesz bez ruchu.

Bo właśnie w bezruchu upatruje się obecnie przyczyn dolegliwości bólowych, niezależnie od tego, jakiej pozycji dotyczy ten bezruch.

To można siedzieć, czy nie?

Nie znaleziono korelacji między siedzącym trybem życia a bólami pleców. Oznacza to, że jeśli prowadzisz siedzący tryb życia, nie jesteś bardziej niż inni zagrożony bólem pleców. Z brakiem ruchu wiąże się jednak – i to udowodniono! – wiele poważnych chorób. Otyłość i cukrzyca to zaledwie wierzchołek góry lodowej.

Tuż pod powierzchnią czają się rozmaite formy raka, a nawet śmierć.

Brak ruchu na co dzień oznacza kłopoty. W tej perspektywie zwykły ból wynikający z nieruszania się to pikuś.

Jak żyć, pani magister?

Różnorodnie!

  • Zadbać o to, żeby częste zmiany pozycji stały się nawykiem.
  • Nie bać się ruchu.
  • Dokonywać świadomych wyborów. (Winda vs. schody, samochodem do marketu vs. pieszo do osiedlowego sklepu, popołudnie przed telewizorem vs. popołudniowy spacer.)

Zacznij od małych, ale częstych czynności, bo właśnie one stanowią dźwignię zmieniającą samopoczucie. Im więcej będziesz się ruszać, tym bardziej będzie wzrastała potrzeba ruchu. Ani się obejrzysz, a staniesz się królem siłowni, czego serdecznie Ci życzę!

Joanna Tokarska – Fizjopozytywna

 

Podziel się infografiką ze swoimi znajomymi:

Kręgosłup, dyskoptia, ból pleców? Jaka jest najlepsza pozycja siedziąca? Joanna Tokarska joannatokarska.pl

 

Źródła:

Chen, Shu-Mei, et al. “Sedentary lifestyle as a risk factor for low back pain: a systematic review.” International archives of occupational and environmental health7 (2009): 797-806.

Hartvigsen, Jan, et al. “Is sitting-while-at-work associated with low back pain? A systematic, critical literature review.” Scandinavian journal of public health3 (2000): 230-239.

O’sullivan, Kieran, et al. “What do physiotherapists consider to be the best sitting spinal posture?.” Manual therapy5 (2012): 432-437.

Wunderlich, Max, et al. “Analysis of spine loads in dentistry—impact of an altered sitting position of the dentist.” Journal of Biomedical Science and Engineering07 (2010): 664.

Nowotny-Czupryna, Olga, et al. “Ustawienie kręgosłupa podczas pracy w pozycji siedzącej a dolegliwości bólowe u stomatologów i asystentek medycznych.” Med Pr5 (2018).

Zderic, Theodore W., and Marc T. Hamilton. “Identification of hemostatic genes expressed in human and rat leg muscles and a novel gene (LPP1/PAP2A) suppressed during prolonged physical inactivity (sitting).” Lipids in health and disease1 (2012): 137.

Hamilton, M. T., D. G. Hamilton, and T. W. Zderic. “Role of low energy expenditure and sitting in obesity, metabolic syndrome, type 2 diabetes, and cardiovascular disease.” Metabolic Syndrome and Related Disorders1 (2008): 81-82.

Katzmarzyk, Peter T., et al. “Sitting time and mortality from all causes, cardiovascular disease, and cancer.” Medicine & Science in Sports & Exercise5 (2009): 998-1005.

Schmid, Daniela, and Michael F. Leitzmann. “Television viewing and time spent sedentary in relation to cancer risk: a meta-analysis.” JNCI: Journal of the National Cancer Institute7 (2014): dju098.

Bey, Lionel, and Marc T. Hamilton. “Suppression of skeletal muscle lipoprotein lipase activity during physical inactivity: a molecular reason to maintain daily low‐intensity activity.” The Journal of physiology2 (2003): 673-682.

Odcinek jest również dostępny w formie podcastu Fizjopozytywnie o zdorwiu [podcast o fizjoterapii]

Lub bezpośrednio na stronie Podcast o fizjoterapii

Chcesz więcej wiedzy o bólu, fizjoterapii i zdrowym stylu życia?
Zapisz się na newsletter i nie przegap kolejnych odcinków: Tak chcę dostawać rewelacyjne treści

Dołącz do mnie na Instagramie

Kręgosłup, dyskopatia, ból pleców? A może po prostu źle siedzisz? joannatokarska.pl Joanna Tokarska Fizjopozytywna Fizjoterapia bez granic podcast fizjoterapeuty podkast fizjoterapia podkast fizjoterapeuty

© 2025 Joanna Tokarska

Jeśli któryś z moich materiałów pomógł Ci - postaw mi kawę!

Postaw mi kawę na buycoffee.to

Zostaw komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *